Otwiera się w nowej karcie
Michael Bader, ekspert w podróżach, z przewodnikiem po Czarnogórze

Montenegro Experte

Michael Bader

+49 2623 8976997‬[email protected]
Prawdziwe bogactwa przyrodnicze Czarnogóry

Parki narodowe Czarnogóry

Odkryj naturalne piękno pięciu spektakularnych parków narodowych Czarnogóry

Zobacz parki narodowe
Parki narodowe Czarnogóry

Zdrowa, chroniona i różnorodna przyroda

Każdy z pięciu parków narodowych jest absolutnie wyjątkowy i wart odwiedzenia!

Odkrywaj różnorodne parki narodowe Czarnogóry podczas wędrówek, przejażdżek rowerami i rejsów łodzią.

Park Narodowy Jeziora Szkoderskiego

Woda, przestrzeń i obserwacja ptaków w najlepszym wydaniu na Jeziorze Szkoderskim...

Dowiedz się więcej
idylliczne Jezioro Szkoderskie

Park Narodowy Prokletije

Najdzikszy, najmłodszy, najbardziej odosobniony i najmniej odwiedzany park narodowy! ...

Dowiedz się więcej
Wędrowanie po Parku Narodowym Prokletije

Park Narodowy Lovćen

"Mały, ale bogaty w atrakcje" – ogromna różnorodność natury i kultury w niewielkim obszarze...

Dowiedz się więcej
widok z Lovćenu na Zatokę Kotorską

Park Narodowy Durmitor

"Gwiazda" wśród parków narodowych o najwyższych szczytach i najgłębszych wąwozach...

Dowiedz się więcej
Tara z wysokości 1300 m

Park Narodowy Biogradska Gora

Najstarszy skarb przyrody Czarnogóry z piękną i różnorodną przyrodą ...

Dowiedz się więcej
Jezioro Biogradzkie z góry

Montenegro Experte

Thomas Wöhrstein

Opublikowano: 8 lipca 2024

Zaktualizowano: 8 lipca 2024

Parki narodowe Czarnogóry

Wśród wielu osobliwości i superlatyw, jakie ma do zaoferowania niewielka Czarnogóra, pięć parków narodowych odgrywa wyjątkową rolę. Około ośmiu procent powierzchni Czarnogóry uznano za parki narodowe, które podlegają szczególnie ścisłej ochronie przyrody. Żaden inny kraj w Europie nie może się z tym nawet w przybliżeniu równać. Do tego inicjatywa obejmowania ochroną dużych części kraju nie jest w Czarnogórze młodym zjawiskiem, wynikającym z dzisiejszego ducha czasu. Cztery z pięciu parków narodowych utworzono już w latach 50., 60., 70. i 80. ubiegłego wieku, w czasach, gdy tylko nieliczne kraje Europy, a nawet świata, uważały ochronę przyrody za ważne zadanie państwa. Park Narodowy Biogradska Gora uchodzi nawet za drugi najstarszy park narodowy na świecie – zaraz po znacznie bardziej znanym ‚koledze‘, Parku Narodowym Yellowstone w USA.

W związku z tym przyroda miała dużo czasu, by pod czujnym okiem strażników parku rozwijać się w stosunkowo niezakłócony sposób. Korzystne warunki z jednej strony, a z drugiej znaczne różnice geologiczne, geomorfologiczne, klimatyczne i hydrologiczne na bardzo małej przestrzeni odpowiadają za niemal niewiarygodną różnorodność krajobrazową i kulturową, a zwłaszcza za fenomenalną bioróżnorodność, która nie ma sobie równych w Europie. 

fotowyprawa 12 1

Imponująco inne niż parki narodowe w innych krajach

Dla gości z Europy Środkowej często zaskakujące jest to, że w parkach narodowych Czarnogóry mieszkają ludzie, a nawet znajdują się małe wioski. Widać tu zasadniczą różnicę na przykład w porównaniu z parkami narodowymi w Szwajcarii, Austrii czy Niemczech, gdzie w parkach narodowych nie ma stałych mieszkańców prowadzących gospodarstwa, a nawet zakłada się, że przyroda może rozwijać się dobrze i bogato w gatunki tylko bez udziału człowieka. Czarnogórskie parki narodowe zdają się dowodzić czegoś przeciwnego. Z bogactwem gatunków, czyli bioróżnorodnością pięciu parków narodowych, trudno może się równać jakikolwiek inny obszar chroniony w Europie. Obecność człowieka i jego zwierząt gospodarskich do pewnego stopnia nawet sprzyja różnorodności gatunkowej. Jednak – i tu leży duża różnica – pięć czarnogórskich parków narodowych objęto ochroną w czasie, gdy przyroda była tam jeszcze w doskonałym, całkowicie naturalnym stanie. W gęsto zaludnionej i silnie uprzemysłowionej Europie Środkowej takich obszarów już wtedy nie było, dlatego trzeba było chronić tereny jeszcze w miarę nienaruszone i przez dziesięciolecia mozolnie i kosztownie przywracać je do stanu w miarę naturalnego krajobrazu. Koledzy z czarnogórskich parków narodowych mieli dużo łatwiej, ponieważ musieli “tylko” dbać o to, by istniejący, wciąż nienaruszony krajobraz mógł się rozwijać w dużej mierze bez zakłóceń. 

parki narodowe 2 1

Drugą dużą różnicą w porównaniu z parkami w Europie Środkowej jest to, że parki narodowe nie leżą jak wyspy w intensywnie użytkowanym ‚kulturowym stepie‘, lecz otaczające je tereny pod względem jakości niewiele różnią się od samych parków narodowych. 

Dziś głównym wyzwaniem dla parków narodowych Czarnogóry jest zachowanie wyjątkowej jakości przyrody na obszarach chronionych przy jednoczesnym zapewnieniu coraz liczniejszym odwiedzającym jak najpełniejszego i najciekawszego wglądu. Ta sztuka balansowania jak dotąd wydaje się udawać całkiem dobrze.

W starych przewodnikach z lat 70. i 80. można znaleźć opisy wszystkich istniejących dziś parków, z wyjątkiem Parku Narodowego Prokletije, założonego dopiero w 2009 roku. Mimo to jeszcze około 15 lat temu parki narodowe Czarnogóry nie odgrywały w turystyce prawie żadnej roli. To się w międzyczasie znacznie zmieniło. Obok pięknego czarnogórskiego wybrzeża pięć parków narodowych należy dziś do głównych celów turystycznych – zwłaszcza dla turystów z Europy Środkowej, którzy, zupełnie inaczej niż na czarnogórskich plażach, stanowią tu największą grupę odwiedzających. Jednak – aby przedstawić to w wyobrażalnych proporcjach – wszystkie pięć parków narodowych razem odwiedziło w udanym turystycznie roku 2023 około 400 000 osób. Brzmi to jak tłumy, ale to mniej niż połowa liczby odwiedzających, jaką w ciągu roku notuje sam Park Narodowy Schwarzwald, choć zajmuje on mniej niż jedną dziesiątą powierzchni pięciu parków narodowych Czarnogóry. 

fotowyprawa 23 1

Ogólne informacje dla odwiedzających: 

Ponieważ Czarnogóra tradycyjnie ma bardzo wyraźny główny sezon turystyczny, lipiec i sierpień to miesiące z największą liczbą odwiedzających w parkach narodowych. Kto ma możliwość odwiedzenia pięciu parków w maju, czerwcu albo później we wrześniu czy październiku, zabierze do domu inne wrażenia niż osoby ograniczone do głównego sezonu. Mimo to wizyta w szczycie sezonu również zawsze się opłaca – choćby po to, by uciec przed dość wysokimi latem temperaturami na nizinach i na wybrzeżu, ale też by zobaczyć zupełnie inne oblicze Czarnogóry, które z wybrzeżem zdaje się mieć niewiele wspólnego. Znawcy słusznie mówią, że kto nie widział wnętrza Czarnogóry, ten nie widział Czarnogóry.

Oprócz Parku Narodowego Biogradska Gora wszystkie parki narodowe są otwarte przez cały rok. Tylko Park Narodowy Biogradska Gora jest oficjalnie zamknięty w miesiącach zimowych z powodu trudnego wtedy dojazdu i braku sprzętu do odśnieżania. Wejście na teren parku na własne ryzyko jest jednak możliwe i dozwolone, a o tej porze roku – zwłaszcza na rakietach śnieżnych – stanowi wyjątkowe przeżycie.  

Po tym, jak w ostatnich latach infrastruktura turystyczna w pięciu parkach oraz w ich okolicach znacznie się poprawiła, parki narodowe stały się celami podróży przez cały rok, oferującymi coś wyjątkowego przez cały rok i dlatego zawsze warto je odwiedzić. 

parki narodowe 4 1

W miesiącach bez śniegu w czterech “górskich parkach narodowych” w naturalny sposób najważniejszą aktywnością są piesze wędrówki. Coraz większe znaczenie zyskuje też jazda na rowerze. Również Park Narodowy Jeziora Szkoderskiego, położony tylko nieznacznie powyżej poziomu morza, oferuje możliwości wędrówek. Jednak w gorące letnie miesiące nie zawsze jest to sama przyjemność, dlatego warto rozważyć różnorodne aktywności na znacznie chłodniejszej wodzie. 

Podczas gdy zimą w czterech ‚parkach górskich‘ miłośnicy skiturów i wędrówek na rakietach śnieżnych często zastają wymarzone warunki, nad Jeziorem Szkoderskim o tej porze roku warunki do wędrówek, jazdy na rowerze czy wycieczek kajakowych są często nawet lepsze niż w głównym sezonie letnim. 

Psy można bez problemu zabrać do wszystkich pięciu parków. Obowiązuje jednak nakaz prowadzenia ich na smyczy.

Administracja parków narodowych zarządza również Ogrodem Botanicznym w Kolašinie oraz – obecnie jeszcze – Saliną w Ulcinju, chronioną jako park przyrody, i rozwija oba te miejsca. To również niezwykłe i warte odwiedzenia cele w Czarnogórze, pełnej wyjątkowych atrakcji.

Jak się tam dostanę?

Chociaż w ostatnich latach transport publiczny w Czarnogórze stopniowo się poprawił, własny samochód lub motocykl, samochód z wypożyczalni albo kamper nadal stanowią najlepszą możliwość, by łatwo, szybko i elastycznie odwiedzić parki narodowe Czarnogóry. Odległości są przy tym tak niewielkie, że z jednego parku narodowego często widać już w oddali sąsiedni. Dlatego warto odwiedzić kilka parków narodowych po kolei. Mimo niewielkich odległości nie należy jednak lekceważyć potrzebnego na to czasu. Tydzień to minimum, by uzyskać choćby pobieżne wrażenie z pięciu parków narodowych. 

Dzięki połączeniu tras panoramicznych nr 1 “Korona Czarnogóry” i nr 3 “Góry i morze” można po kolei zobaczyć wszystkie pięć parków narodowych, w tym ogród botaniczny w Kolašinie oraz Salinę w Ulcinju, na “najpiękniejszej możliwej” trasie. 

parki narodowe 5 1

Noclegów wzdłuż trasy i w pobliżu parków jest już wystarczająco dużo. Niektóre parki oferują także miejsca noclegowe dla kamperów i przyczep kempingowych, a częściowo również małe domki z możliwością samodzielnego przygotowywania posiłków. 

Osobom, które chcą nocować lokalnie, blisko natury, w sposób przyjazny dla środowiska i z doskonałą lokalną kuchnią, polecamy broszurę “Gość na wsi w Czarnogórze”. Znajdują się w niej autentyczne lokalne miejsca noclegowe zarówno w pobliżu parków narodowych, jak i wzdłuż tras łączących parki.

katun nad jeziorem pešića 1

Osobom, które chcą podróżować między parkami narodowymi w sposób szczególnie przyjazny dla środowiska, czyli komunikacją publiczną, warto powiedzieć, że jest to możliwe i coraz częściej praktykowane, ale nadal wymaga trochę cierpliwości, improwizacji i od czasu do czasu krótkiego spaceru do wejścia do parku (który można też pokonać niedrogą taksówką). Za to podróż komunikacją publiczną w Czarnogórze jest bezkonkurencyjnie tania i sprzyja nawiązywaniu kontaktów. Zobacz: https://busticket4.me

W przeciwieństwie np. do Niemiec parki narodowe Czarnogóry finansują się głównie z opłat za wstęp, które – inaczej niż np. w sąsiedniej Chorwacji – są nadal na bardzo przystępnym poziomie. Osobom planującym odwiedzenie kilku parków polecamy bilet roczny do parków narodowych, kosztujący obecnie 13,50 euro, który “zwraca się” już po kilku wizytach.

Bilety wstępu można kupić na miejscu lub, od niedawna, także online: https://nparkovi.me/en/online-tickets-2

Kto chce się bardziej zagłębić w tematykę parków narodowych, znajdzie w informacyjnych centrach parków narodowych szereg różnorodnych publikacji na ten temat. Dodatkowe informacje można znaleźć również na stronie internetowej administracji parku narodowego: https://nparkovi.me/en